08.07.2026
2-4 Temmuz tarihleri arasında Ermenistan Tarih Müzesi'nde, Büyük Vatana Dönüş'ün (Repatriyasyon) 80. yıldönümüne adanan "Vatana Dönüşün Katmanları" adlı uluslararası konferans düzenlendi. Konferansa Ermenistan Cumhuriyeti'nden ve yurt dışından 40'tan fazla araştırmacı katıldı. Konferansla eş zamanlı olarak, "Factum" Belgesel Merkezi iş birliğiyle "Ermenistan: Açık Kapı" adlı geçici sergi açıldı.
Konferansa Ermeni Soykırımı Müze-Enstitüsü (HSMİ) Bilimsel Sekreteri Narine Margaryan ile kıdemli bilimsel çalışanlar Tehmine Martoyan ve Elina Mirzoyan da katıldı.
Tarih Bilimleri Adayı Narine Margaryan, HSMİ koleksiyonunda korunan ve soykırımdan kurtularak vatana dönenlerin anı mirasını, beklentiler ve gerçeklerin çatışmasına dair anlatılar bağlamında sundu.
Tarih Bilimleri Adayı Tehmine Martoyan, dedesi Mnatsakan'ın deneyimine değinerek eve dönüş yolunu, ideolojik engellerin yıkılmasını ve psikolojik direncin izlediği seyri sundu.
Filoloji Bilimleri Adayı, Doçent Elina Mirzoyan; Sason'dan Ujan köyüne uzanan hayatta kalma, vatana dönüş ve dönüş sonrası dönemin tarihsel-soykırımbilimsel perspektifiyle, Ujan köyündeki Ermeni Soykırımı tanıklarının tarihini sundu. Yazar bu konuyu sadece bir araştırmacı olarak değil, aynı zamanda o kuşakların bir temsilcisi olarak ele aldı.
Sunulan bildiriler, hakem değerlendirmesinden geçtikten sonra "Ermenistan Tarih Müzesi Çalışmaları" (Proceedings of the History Museum of Armenia) adlı bilimsel derginin gelecek sayısında yayımlanacaktır.