Home Map E-mail
 
Eng |  Հայ |  Türk |  Рус  |  Fr  

Başlangıç
Ana
Misyon
Müdürün sözü
Bize ulaşın
Soykırım öncesi
Ermenistan Tarihi
Resimler
Ermeni Soykırımı
Soykırım Nedir
Ermeni Soykırımı
Kronoloji
Ermeni Soykırım resimleri
100 Fotoğraf hikayesi
Ermeni Soykırım haritası
Kültürel Soykırım
Hatırla
Belgeler
Amerikan
İngiliz
Alman
Rus
Fransız
Avusturyalı
Türk

Araştırmalar
Kaynakça
Kalanların hikâyeleri
Şahitler
Medya
Alıntılar
Genel alıntılar
Tanıma
Ülkeler
Uluslararası örgütler
Taşra yönetimleri
Kamusal dilekçeler
Etkinlikler
Delegasyonlar
Museum G-Brief
Haberler
Konferanslar
Linkler
   Müzesi
Bilgi
Ziyaret
Daimi sergi
Geçici sergi
Online sergi  
Gezici sergi  
Anma Kartları  
   Enstitüsü
Amaçlar
Yayınlar
Bilimsel dergi  
Kütüphane
ESME kolleksiyonu
   Tsitsernakaberd Anıtı
Tanıtım ve tarih
Hatıra Parkı
Anma Günü
 

Armenian General Benevolent Union
All Armenian Fund
Armenian News Agency
armin
armin
armin
armin
armin



Haberler

KESAB’TA YAŞAYAN ERMENİLER: HAYATTA KALMAK İÇİN BİTMEYEN MÜCADELE
Tarihi bakış

28.03.2014

Kesab’ın coğrafi konumu ve tarihi 20. yüzyıldan önce

Ermeniler’in yaşadığı Kesab bölgesi (merkezi Kesab kasabası) Suriye’nin kuzeybatısında bulunan Halep ilinde bulunmaktadır, Akdeniz kıyılarından 3 km uzaklıkta, Alexandria, Antiok ve Latakya şehirlerine yakın.

Kilikya’da ve Asorik kıyı bölgelerinde Ermeniler’in varlığı Büyük Tigran zamanlarından kanıtlanmış. Antakya bölgesindeki Ermeni, Yunan ve Süryani köyleri, Mısır Memlûkleri istilaları ve Memlûk Sultanlığı birinci döneminde (13-14. yy.) gerçekleştirilen katlimlamlar ve şiddetler sonucunda büyük ölçüde zarar gördü. Ermeniler zulüm ve katliamdan kaçmak amacıyla Kesab dağlarında yerleştiler. Kesab’da Ermeniler’in varlığı 16. yüzyıldan kanıtlandı, ama cemiyeti nihayet 18. yüzyılda oluşturulur. Osmanlı döneminde Kesab Halep vilayetinde yer alıp, Küçük Asya, Kilikya ve Kuzey Mezopotamya'yı birbirine bağlayan transit ticaret merkezi haline geldi.

20. yüzyıl başlarında Kesab’da yaklaşık 8000 Ermeni vardı. Kesab dışında bölgenin 13 köyünden 9’u da (Galaduran, Duzağac, Eski Fırın, Esküryan (İç Köy), İkiz Oluk, Çakalcık, Çınar, Bağcağaz, Körküne) Ermeni köyüydü. Kesab bölgesinde kendi okullarıyla 8 Ermeni kilisesi var. Nüfusu tarım, ipekböcekçiliği, arıcılık ve el sanatları ile uğraşmaktadır.

Kesab 1909 Kilikya katliamları zamanında

1909 yılı katliamları sırasında Kesab Ermenileri Kilikya Ermenileri’nin kaderini paylaştılar. Nisan ayında yaklaşık 30 bin Türk silahlı birim Kesab’ı istila etti. Yerlilerin sert direnişine rağmen Türkler Kesab banliyölerinin birini yakmayı başardılar. Ermeniler Galaduran dağlarında ve sahilinde sığındılar. Kesab’ı yakmak ve soymaktan sonra Türkler Galaduran’a doğru yöneldiler ve yukarı mahallesindeki evleri yaktılar. Ermeniler Galaduran sahilinden Türk Bedrusiye köyüne sonra ise Basit körfezine geçtiler buradan da Fransız “Nijer” teknesiyle Latakya’ya gittiler.

1909 yılı katliamlarından hayatta kalan Ermeniler Kesab’a döndüler ve kendi evlerini yeniden inşaa ettiler. Yağma sonrası Ermeni ve yabancı yardım kuruluşları zarar gören Kesab köylerine yardım elini uzattılar. Kilikya Katolikosu II Sahak Khabayan da Kesab’ı ziyaret etti.

Kısa bir sürede Kesab’da yetimhane, dul kadınlar birliği ve çocuk imalathanesi açıldı. Ekonomiyi canlandırmak için tedbirler alındı, özellikle geniş ölçekli inşaat başladı. Kiliseler, okullar ve kültür merkezleri Kesab ve yakın bölgelerde yeniden inşaa edildi. Çoğu şimdiye kadar durmaktadır.

Ermeni Soykırımı yıllarında Kesab Ermenileri

Kesab Ermenileri Soykırım yıllarında zorla tehcir edildiler ve büyük acılar yaşadılar. Tehcir emri 26 Temmuz 1915’te Kesab’a ulaştı. Ermeniler başlangıçta emre itaatsizlik ve direnme kararı aldılar, ama nafile. Onlara iki yöne Der Zor’a ve Ürdün’a kadar güneye sürgün ettiler. Sürgün yolunda 5000 Ermeni öldü. 70 Ermeni genç, Osmanlı İmparatorluğu'nun yenilgiside katkıda bulunan Fransız Ordusu’nda oluşturulan Ermeni Legion’a seferber edildi.

Kesab’ın kalkınması

Soykırımdan kurtulan Kesab Ermenileri’nin çoğu 1918’da yurtlarını yeniden inşaa etmek ve geliştirmek için kendi evine döndü. Yurtlarına dönen insanların asıl sorun hala güvenlik idi. Sivil halkı Kemalist subay çetelerinden korumak için gece gündüz köyde dolaşan gönüllüler grubu kuruldu. 1920 yılında Kesab’da 2.363, üç yıl sonra ise yaklaşık 3.500 Ermeni vardı. Sonraki onyıllarda Kesab'dan ve çevre köylerinden göçün bir sonucu olarak Ermeni nüfus azalmıştır. 1946 yılında Kesab Bağımsız Suriye Arap Cumhuriyeti'nin bir parçası oldu. 1946-1947 yılında 2.400 Ermeni (başka kaynaklara göre 3.800) Ermenistan'a yerleşti. 1950-60'lı yıllarda yüzlerce aile ABD, Kanada ve Lübnan’a taşındı.

Buna rağmen Suriye'deki ana Ermeni cemiyetlerinden biri kalmaya devam etti. Mart 2014 olaylarından önce Kesab’da yaşayan 1500 Ermeni vardı. Ermeni Apostolik Meryem Ana Kilisesi (19. yüzyılda kurulan), Katolik Başmelek Mikail Kilisesi, Ermeni Protestan Üçhoran Kilise, Azgayin Usumnasirats Miacyal, Ermeni Protestan Nahatakats Miacyal, Ermeni Katolik Barehouso okulu ve pazar okulu ile Milli Sahakyan merkezi faaliyet göstermektedir. Bugün 1950-60'lı yıllara kadar ilinde mevcut yaklaşık bir düzine tamamen Ermeni köylerinin sadece üçü Bağcağaz, Düzağac ve Galaduran vardır.






Kesab, katliamlar sırasında yağmalanmış malların iadesi, 1909


Günler boyunca dağlarda sığınan Kesab katliamlarından kurtulan Ermeniler


1450 Kesab Ermenileri Basit körfezine getiren Jiul Fery teknesi, 1909


1450 Kesab Ermenileri Basit körfezine getiren Jiul Fery teknesi, 1909


Ermeni göçmenler Kesab’tan Basit’e taşınıyor, 1909


Katliamlardan hayatlarını kurtarmak için 8 gün boyunca bir mağarada korunan kadınlar ve çocuklar, 1909


Kesab katlimalarından hayatta kalan 8-10 yaşındaki Ermeni yetimler, 1909


Kesab Koleji öğrencileri


Kesab Ermeni erkek ilköğretim okulu öğretmenleri ve öğrencileri


Kesab Ermeni erkek ilköğretim okulu ilk mezunları müdürü ile, 1912


Kesab kadın ilköğretim okul binası


Kesab günümüzde, fotoğraf Ermeni Mimarlığı Araştırmalar Vakfı tarafından


Kesab günümüzde, fotoğraf Ermeni Mimarlığı Araştırmalar Vakfı tarafından


Kesab günümüzde, fotoğraf Ermeni Mimarlığı Araştırmalar Vakfı tarafından


Follow us



DONATE

DonateforAGMI
TO KEEP THE MEMORY OF THE ARMENIAN GENOCIDE ALIVE

Special Projects Implemented by the Armenian Genocide Museum-Institute Foundation

LEMKİN EĞİTİM BURSU  

Lemkin
“AGMI” foundation
8/8 Tsitsernakaberd highway
0028, Yerevan, RA
Tel.: +374 39 09 81
    2007-2018 © Soykırım Müzesi     e-posta : info@genocide-museum.am