Genocide Museum | The Armenian Genocide Museum-institute

EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü yayınları kısa biblografyası

	A. Adosides, “Ermeniler ve Jöntürkler: Kilikya katliamları”, EC BMA Ermeni Soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2011. Ermenice’ye çevrilmiş. Kitap birinci kez Paris’te 1910’da yayımlamış. Yazar kitabı yazarken Ingiliz, Fransız, Amerikalı diplomatların ve misyonerlerin görgü tanıklıklarına dayanmış. Adosides ayrıntılı Adana’da ve Halep’te yer alan Ermenilerin katliamları araştırır ve şunların sebepleri analiz yapar. Ona göre Kilikya katliamları zarfında bir kaç yüz Yunanın ve Asurinin öldürmesini raslantı olmuş ve Adana’da ve civarında katliamların emiri yalnız Ermenilere davranıyordu.
	Hovhannes Karapetyan (Onnik Yusuf), “Yeniden dirirlmiş hayat; Hayal ve gerçek dehşetleri arasında”, EC BMA Ermeni Soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2010. Kitabı H. Karapetyanın Ermeni Sokırımı’ndan mucize kabilinden kurtulan ve sonra Ermenistan’da outran çocokluktan ihtiyarlığa kadar yaşam hikayesidir. Eser sahibi Adapazar’daki Ermenileri hayatı, 1915’teki tehcirin ve kırımların kara manzaraları, korku ve dehşeti yazmış. Kitabın aynı bölümlerinde Sovyet Ermenistan’ın birinci on yıllık hayatı ve ilerlemesi, sonra İkinci Dünya savaşı’nın başlangıcı ve savaşına zafer bitmesini kadar kendi katılmasını yazmış.
	EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü George Brezol’un “Buradan Türkler geçmişler” seyrek monografi kitabı yeniden yayımlamıştır. Bu kitabı 1909 yılında Adana’da Ermeni katliamları hakkında değerli kaynaktır. Kitapta 1909 Adana katliamları hakkında müstesna vesikalar, belgeler ve fotolar var. Bu kitap birinci kez 1911’de Paris’te ışığa çıkmış. Monografi VivaCell-MTC’in yürütme müdürü Ralf Yirikyan’ın yanından himaye edilen „Kilikya’lı yayım dizisinin“ ikinci sayıdır.
	Ferriman Ducket, “Türk gaddarlığı, Jön Türkler ve Adana diri diri yakması hakkında gerçeği”, Asia Minor (Küçük Asya), Nisan 1909, EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2009, 156 sayfa. Ferriman Ducket’in bu monografi birinci kez 1913’te Londra’da yayımlanmış. Kitapta 1909’da Türk hükumetinin yanından örgütlenmiş ve gerçeklenmiş Ermeni katliamları hakkında yazılmış. Bu kitap Adana katliamları hakkında değerli kaynaktır. Kitapta Kilikya’da ve Adana’da gerçeklenmiş müthiş olaylarının önemli ve bilinmez ayrıntıları meydana çıkar.
	Hayk Demoyan, "Ermeni sporu ve jimnastiği Osmanlı Imparatorluğu’nda", EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2009, 220 sayfa. 2009’da yayımlanmış olan monografide birinci kez Osmanlı Imparatorluğu’nda Ermeni sporu ve jimnastiği oluşturmasının ve ilerlemesinin akışı ve birinci Ermeni jimnastik kulüplerinin faaliyeti gösterilmiş. Bu kitap okuyuculere Ermeni sporu tarihinin bugüne kadar bilinmez olaylarla tanımağa imkan verir.
	Hayk Demoyan, "1988-1990’da Dağlık Karabağ’ın savaşımını aydınlatması batı basında", EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2008, 166 sayfa. 2008’de yayımlanmış olan Hayk Demoyan’ın monografisi batı basında 1988-1990’da Dağlık Karabağ’ın savaşımını aydınlatması hakkındadır. Batı basında Karabağ’ın savaşımının gösterme, yorumlamasındaki farklılıklar ve bunların derin sebepleri meydana çıkar. Dağlık Karabağ’ın savaşımını tarihi hakkında da kısaca yazar.
	Rouben Paul Adalian, "Ihtar ve anlayış Ermeni Soykırımı", EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2008, 43 sayfa. 2008’de yayımlanmış olan Rouben Paul Adalian’ın kitabında Ermeni Sorunu ve Ermeni Soykırımı tarihi, Ermeni Soykırımı’nın gerçekleşme mekanizmaları ve sonuçları, dünya kamuoyunun tepkisi hakkında kısaca yazar. Soykırımın teorik, hukuki ve siyasal soruları hakkında da yazar.
	Aramayis Baloyan, "Italya Dışişleri Bakanlığı tarihsel diplomatik arşivi belgeleri birinci Ermeni Sorunu hakkında 1913-1923". Cilt A, EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2008, 250 sayfa. Aramayis Baloyan tarafından toplanmış ve çevrilmiş Italya diplomatik belgelerinin birinci cilt 2008’de ışığa çıktı. Bu belgeler Ermeni Soru ve Ermeni Soykırım tarihine yeni ışık saçar ve bu sualları daha derin araştırmağa imkan verir. Bu belgeler Ermenice birinci kez yayınlanır.
	Claude Mutafian, “Ermeni soykırımı”, EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2008, 32 sayfa. 2008’de yayımlanmış olan Claude Mutafian’ın kitapta Ermeni Sorunu ve Ermeni Soykırım tarihi kısaca gösterilir. Abdülhamid zamanında yer alan katliamları, 1909 Adana katliamı ve 1915-1922 yıllarında gerçeklenmiş Ermeni Soykırımı ve bunların sonuçları özel olarak ayrıca gösterilmiştir. Bu kitap okuyucuya birden bu soruları anlamaya imkan verir.
	Alma Johanson, Tehcir edilmiş halk: Ermeni tarihinden bir yıl. EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2008, 148 sayfa. 2008’de yayımlanmış olan Isveç misyonar Alma Johanson’un üç dilli (Ermenice, Rusça, Ingilizce) monografisinin Ermeni Soykırım tarihi araştırması için büyük önemi var. Yabancı görgü tanığı olarak Johanson 1915 yılında Muş’te yer alan hadiseleri doğru göstermiştir. O 1901-1915 yılları arasında orada olmuş. Johanson’un anıları Ermenice ve Rusça birinci kez yayımlanır.
	Hasan Amca: "Tehcir ve yok etme", EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2008, 48 sayfa. 2007’de yayımlanmış olan Türk politika adamı Hasan Amca’nın anılarında Birinci Dünya Savaşı süresince Ermenilerin tehciri ve onların sonraki bahtı ayrıntılarını gösterilir. O zamanda Hasan Amca Cemal paşa tarafından „Tehcir edilmiş Ermenilerin müfettişi“ tayin edilmişti ve Suriye’de ve Lübnan’da tehcir edilmiş Ermenilerin taşınmasıyla o kendi uğraşıyordu. Yani bu işlemde mimar olarak ayrıntıları çok iyi biliyordu. Bu yüzünden Hasan Amca’nın anıları kaynak ehemiyeti alırlar ve Ermeni soykırım tarihi araştırması için çok enteresandır.
	Rubina Pirumyan: "Ve onlar, 1915’ten sonra Türkiye’de yaşamaya devam edenler", EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2008, 277 sayfa, Ingilizce. 2008’de yayımlanmış olan Kaliforniya Űniversitesi öğretmeni Rubina Pirumyan’ın kitabında Türk yazarlarının eserlerinde gösterilmiş olan Türkiye’de Ermeni Soykırımı’ndan sonra yaşayan Ermeni kimliginin soruları araştırılır. Ataları Ermeni olan Türklerin hikayeleri bilhassa enteresandır. Kitap tarihçiler, etnografyacılar, şarkiyatçılar, antropologlar ve kişilik sorularıyla ilgilendiren okuyucular için öngörülmüştür.
	Tigran Hovhannisyan: "Tatçik (Türk) hükümeti ve Ittihat’ı insanlık mahkemesine karşı", EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2007, 62 sayfa. 20. yüzyıl başındaki Ermeni edebi, toplumsal ve politika adamı olan Tigran Hovhannisyan’ın kitabı Ermeni Soykırımı’nı inkar eden Türk tahrifçilerine karşı yayımlanmış olan birinci eserlerinden biridir. Tarihsel değerinden başka bu eser kendi bilim değeri de kaybetmemiş ve bugün de araştırmacılar için yararlı olabilir.
	"Avusturya-Macaristan ve Ermenistan, 1912-1918, arşiv belgeleri kitabı", Artem Ohancanyan hazırladı ve sundu, EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2005, 521 sayfa. Kitap Ermeni soykırımı hakkında Osmanlı Imparatorluğu’ndaki Avusturya-Macaristan diplomatik temsilcilerinin belgeleriyle ve yazılarıyla tanıtır.
	Tigran Sarukhanyan, "Büyük Britanya ve Ermeni Soykırımı, 1915-1918 yılları arasında", EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2005, 202 sayfa. Kitapta Ermeni Soykırımı yıllarında Büyük Britanya devlet tavrı ve Britanya meclisi tartışmaları Ermeni Soykırımı hakkında incelenir.
	Valeri Tunyan, "Jön Türkler ve Ermeni Sorunu", 1. bölüm, (1908-1912), EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2004, 392 sayfa, Rusça. Monografide Ermeni Sorunu hakkında Türk idare eden siyasi parti olan Jöntürk „Ittihat ve Terakkı“ komitesinin tavrı incelenir. Bir de kitapta Ermeni politika şirketlerinden olan Milli Konseyle, Istanbul patarikhanesiyle, siyasi partilerle komitenin bağları incelenir. Yazar onların hükümete gelmekten çıkmağa kadar Türk-Ermeni ilişkileri hakkında da yazar.
	Armen Marukyan, "Ermeni Sorunu ve Rusya’nın politikası, 1915-1917 yılları arasında", EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2003, 485 sayfa, Rusça. Monografide Ermeni Sorunu hakkında Çarlık, geçici hükümeti ve sovyet rejimi yıllarında Rusya’nın politikası incelenir. Ermeni Sorunu hakkında üç rejimin dış politikasının, hem de Batı Ermenistan’daki Ermeni nüfusu hakkında Rus hükümetlerinin politikası incelenir.
	Robert Bağdasaryan, "Ermeni Sorunu ve Rusya’daki Ermeni aydınlığı", "Gitutyun yayınevi", Erivan, 2002, 256 sayfa, Rusça. Monografide 1890’lardan 1920’lere kadar Ermeni Soykırım yıllarında Rusya’daki Ermeni aydınlardan olan G. Canişev, A. Civelegov, G. Çalğuşyan, M. Papacanov, Y. Zavrin ve K. Mikayelyan’ın toplumsal-siyasi, kültür-vatansever ve yayım faaliyetini aydınlanır. Kitapta 19. yüzyılın sonundaki ve 20. yüzyıldaki Rus-Ermeni tarihsel-kültür ilişkileri hakkında da yazar.
	Tigran Matosyan, "Ermeni Soykırımı ve Yahudi Holocaustu: karşılaştırmalı deneyi", EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2005, 182 sayfa. Kitapta Ermeni Soykırımı ve Yahudi Holocaustu sebepleri, mekanizmaları ve akışı hakkında kısaca yazılmıştır. Yazar iki soykırım sebepleri arasında paraleller getirir.
	Ermeni Soykırımı: Dünya ülkeleri, milli meclisleri ve uluslararası örgütleri mahkum ve itiraf ederler (yazılar kitabı). Hazırlanan, sorumlu redaktörü ve önsöz yazarı L. Barseğyan. EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2005, 652 sayfa. Kitapta 1915-1918 Ermeni Soykırımı hakkında Rus, Britanya ve Osmanlı meclis tartışmaları hakkında belgeler, hem de Ermeni Soykırımı’nı mahkum ve itiraf etmesi hakkında birkaç ülkelerin milli ve vilayet meclislerinin kabul etmiş olan kanunları ve kararları var.
	Ermeni Soykırımı’nı Alman diplomatlarının bildirilerinde (1915-1918 yılları arasında): Alman Dışişleri Bakanlığı siyasal arşivi belgelerine göre. Hazırlanan, ve önsöz yazarı V. A. Mikayelyan, EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2004, 219 sayfa. Kitapta Alman Dışişleri Bakanlığı siyasal arşivi belgeleri var. Bunlar 1915-1918 yıllarındaki Ermeni Soykırımı hakkında tanıklık ederler.
	Beniamin Poğosyan, "Büyük Britanya’da Ermeni yanlısı hareketi 1914-1923 yılları arasında", EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2005, 174 sayfa. Yazar 1914-1923 yılları arasında Büyük Britanya’da Ermeni yanlısı örgütleri, hem de Britanya toplumsal-siyasal çevrelerinde Ermeni halkının adil talepleri savunan ve Ermeni mültecilere yardım örgütlemiş olan birkaç insan faaliyetini gösterir.
	Arsen Avagyan: "1915 Soykırımı. Kararların kebul etme mekanizmaları ve şunların gerçeklemesi", EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 1999, 110 sayfa, Rusça. Kitabı Jöntürk hareketi devriminde Ermeni tehciri ve yok etmesi hakkında, hem de şunların „Teşkilat-ı Mahsusa“ aracılığıyla şunların gerçeklemesi hakkındadır. Eseri büyük çaplı arşiv belgelere dayanmıştır. Őrnek olarak 1915’teki Osmanlı Meclisi Ermeni tehciri hakkında kararı, 1918’deki aynı meclisin tartışmaları yukarıdaki kararı yasadışı olması hakkında, Jöntürk liderlerinin talimatları Ermeni tehciri ve yok etmesi hakkında v.s.
	Ahmet Refik: "Iki komite, iki suç", Türkçeden çeviren ve önsöz yazarı Samvel Muradyan, EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 1998, 98 sayfa. Türk tarihçi Ahmet Refik Altınay (1880-1937) 1915’te Eskişehir’deki Ermenilerin tehciri görmüş ve 1918’de Erzurum‘u ve Gümrü’yü ziyaret etmiş. Görgü tanığı olarak kendi tanıklıkları ve bunların analizleri o 1919 yılında Istanbul’da yayımlanmış olan „Iki komite, iki suç“ makaleler serisinde toplamış. Bu da üç kez ayrı kitapla yayımlanmış. Bu tercümesi son (1994’te) Türkçe yayımdan yapılmıştır.
	"Amerika Birleşik Devletleri devlet belgelerini Ermeni Soykırımı hakkında" (belgeler derlemesi), oluşturan Ara Sarafyan, Ingilizceden çeviren Hasmik Hayrapetyan, EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2004, 366 sayfa. Belgeler derlemesini araştırıcıların ve ilgilendiren insanların dikkatini Ermeni Soykırımı hakkında Osmanlı Imparatorluğu’ndaki ABD konsolosların oldukça çok raporlara çeker.
	Valeri Tunyan, "Rusya ve Ermeni Sorunu", EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 1998, 240 sayfa, Rusça. Monografide Ermenistan’ın Rusya’ya birleşmekten 20. Yüzyılın önüne kadar Rus-Ermeni ilişkilerinin soruları incelenir. Ermeni Sorunu Ermeni milli eylemcilerinin beklentileri, Rusya’nın imzalamış olan milletlerarası antlaşmaları ve Büyük Devletleri tavri bağlamında aydınlanır. Rus Imparatorluğu’nun Ermeni politikası Yakın Doğu’da jeopolitik savaşımının bağlamında aydınlanır. Rus-Türk ve Rus-Iran ilişkilerine büyük dikkat verilir, Küçük Asya‘da Rus-Ingiliz yarışmasını ortaya çıkar. Rus-Ermeni ilişkileri müttefik olarak görünür. Bu da Ermeni halkının devamlı ilerleşmeğe yardımcı olmuş.
	Valeri Tunyan, "Rusya ve Ermeni Sorunu", EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 1998, 240 sayfa, Rusça. Monografide Ermenistan’ın Rusya’ya birleşmekten 20. Yüzyılın önüne kadar Rus-Ermeni ilişkilerinin soruları incelenir. Ermeni Sorunu Ermeni milli eylemcilerinin beklentileri, Rusya’nın imzalamış olan milletlerarası antlaşmaları ve Büyük Devletleri tavri bağlamında aydınlanır. Rus Imparatorluğu’nun Ermeni politikası Yakın Doğu’da jeopolitik savaşımının bağlamında aydınlanır. Rus-Türk ve Rus-Iran ilişkilerine büyük dikkat verilir, Küçük Asya‘da Rus-Ingiliz yarışmasını ortaya çıkar. Rus-Ermeni ilişkileri müttefik olarak görünür. Bu da Ermeni halkının devamlı ilerleşmeğe yardımcı olmuş.
	Aram Ananyan, Ermeni Soykırımı inkar etmeye yeni bir deneme. Türk Tarih Kurumu’nun "Ermeniler: sürgün ve göç" eseri hakkında, EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2005, 92 sayfa. Monografide Türk Tarih Kurumu’nun "Ermeniler: sürgün ve göç" eseri hakkında yazılmıştır. Yazar Ermeni Soykırımı inkar eden Türk politikasının temellerinden biri olan Osmanlı Imparatorluğu’ndaki Ermeni nüfus sayısı hakkında Ankara devlet tarihçiliğinin bilimine karşı yaklaşımı gösterir.
	Lavrenti Barseğyan, Fransa Ermeni Soykırımı’nı dünyada mevzuatla tanıyan birinci devlettir, EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2002, 244 sayfa. Kitapta Fransa Cumhuriyeti Milli Meclisi ve Senatı tartışma tutanakları Ermeni Soykırımı hakkında birinci kez Ermenice okuyucuya gösterilir.
	"Öldürme: Ermeni Soykırımı ve Rus şiiri 1915-1918 yılları arasında", EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 1996, 123 sayfa, Rusça. Kitapta 19. yüzyılın sonunda ve 20. yüzyılın önündeki Ermeniler ve Ermeni Soykırımı hakkında Rus şiiri gösterilmiş.
	“Almanya ve Ermenistan 1914-1918 yılları arasında”. Diplomatik belgeler derlemesi, cilt 1, Almancadan çeviren Valentina Minalyan, Hayastan yayınevi, Erivan, 2006, 392 sayfa. Johannes Lepsius’un "Almanya ve Ermenistan" Diplomatik belgeler derlemesi Türk hükümetinin Ermenilere karşı politikasının özünü gösteren Osmanlı Imparatorluğu’ndaki Alman elçilerinin, konsoloslarının, savaş eylemcilerinin ve başka insanların notlarını kapsar.
	Dora Sakayan, "Zmyurnya: 1922: Ermeni doktor Karapet Khaçeryan’ın günlüğü", EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2005, 160 sayfa, Rusça. Kitap doktor Karapet Khaçeryan’ın günlüğüdür. O 1922 eylülde Zmyurnya'da (Izmir) olmuş ve şehrin hıristiyanlı nüfusunun tehciri ve katliamı görmüştür.
	Dora Sakayan, Zmyurnya: 1922: Ermeni doktor Karapet Khaçeryan’ın günlüğü, EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2005, 160 sayfa, Ermenice. Kitap doktor Karapet Khaçeryan’ın günlüğüdür. O 1922 eylülde Zmyurnya'da (Izmir) olmuş ve şehrin hıristiyanlı nüfusunun tehciri ve katliamı görmüştür.
	Mher Karapetyan, “1915-1916 Ermeni soykırımı sorunu Sovyetler Birliği'nden sonra Ermeni historiyografinde”, Nahapet yayınevi, Erivan, 2005, 279 sayfa. Kitapta 1915-1916 Ermeni Soykırımı hakkında belgeler derlemeleri, anılar, bilimsel incelemeleri, tarihsel ve bibliyografik eserleri, yabancı yazarların eserlerinin tercümeleri olarak tarihsel, eleştirel analiziyle yazılar, hem de Ermeni Soykırımı'nın uluslararası tanıması ve kınaması hakkında literatür var.
	Avusturya-Macaristan diplomatik raporları Ermeni Soykırımı hakkında (1915-1918 yılları arasında), arşiv belgeler derlemesi, hazırlanan ve önsöz yazarı Artem Ohancanyan, Almancadan Varlam Martirosyan tercüme etmiş, Nahapet yayınevi, Erivan, 2004, 130 sayfa. Belgeler derlemesinde Ermeni Soykırımı hakkında Osmanlı Imparatorluğu’ndaki 1915-1918 yılları arasında Avusturya-Macaristan diplomatik raporları toplanmış.
	“Din adamı Chaperon’un günlüğü, Kilikya 1920 - Istanbul 1921-23”, Fransızcadan tercüme eden ve önsöz yazarı S. Sahakyan ve S. Muradyan, EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü, Erivan, 2002, 202 sayfa. 1920'de Kilikya'ya gelen Fransız askerlik din adamı Jules Chaperon Türk-Ermeni savaşımını görgü tanığı oldu ve kendi izlenimini günlükte yazdı. Istanbul’da 1920-1923 yılları arasında birkaç yetimhaneler kurdu ve kendi araçlarıyla katliamlarından kurtulmuş olan Ermenilere Avrupa’ya geçmeğe yardım etti. 1996’daki Fransızca basından tercüme edilmiştir.

Yayınlar

EC MBA Ermeni soykırım müzesi ve enstitüsü yayınları kısa biblografyası

VİRTUAL MÜZESI

GEÇİCİ SERGİ

SMYRNA FELAKETİ - 90

ERMENI SOYKIRIM MÜZE-ENSTİTÜSÜ İNGİLİZCE ULUSLARARASI BİLİMSEL DERGİ ÇIKARIR

HATIRLA

LEMKİN EĞİTİM BURSU