Home Map E-mail
 
Eng |  Հայ |  Türk |  Рус |  Fr  

Հիմնական էջ
Գլխավոր
Պատվիրակություններ
Կայքի քարտեզ
Հետադարձ կապ
Կապ մեզ հետ
Հղումներ
Նախօրեին
Հայոց պատմություն
Լուսանկարներ
Հայոց Եղեռնը
Ցեղասպանություն
Հայոց Եղեռնը
Ժամանակագրություն
Լուսանկարներ
100 պատմություններ
Քարտեզագրում
Մշակութային եղեռն
Հիշի՛ր
Վավերագրեր
Ամերիկյան
Անգլիական
Գերմանական
Ռուսական
Ֆրանսիական
Ավստրիական
Թուրքական

Հետազոտում
Մատենագիտություն
Վերապրողներ
Ականատեսներ
Միսիոներներ
Մամուլ
Մեջբերումներ
Դասախոսություններ
Ճանաչում
Պետություններ
Կազմակերպություններ
Տեղական
Արձագանք
Առաքելություն
Տնօրենի ուղերձը
Մամլո հաղորդագրություն
Էլ.թերթ
Հոդվածներ
Հարցազրույցներ
Նորություններ
Գիտաժողովներ
Միջոցառումներ ՀՑԹԻ-ում
Գրքի տարի 
Լեմկինի կրթաթոշակ 
Կրթաթոշակառուները 
   Թանգարան
Թանգարանի մասին
Այցելություն
Մշտական ցուցադրություն
Ժամանակավոր
Օն լայն  
Հիշատակի բացիկներ  
   Ինստիտուտ
Գործունեությունը
Հրատարակություններ
ՀՑԹԻ հանդեսներ  
Գրադարան
ՀՑԹԻ հավաքածուները
   Եղեռնի հուշահամալիր
Պատմությունը
Լուսանկարներ
Հիշատակի օր
ՀՑԹԻ հիմնադրամ
 

Armenian General Benevolent Union
All Armenian Fund
National Academy of Sciences of Armenia
Public Radio of Armenia
Armenian News Agency
ARMEDIA  Information, Analytical Agency
Inhomage
armin
armin
armin
armin
armin
1000000lives




Օն լայն ցուցադրություն



Դառնալով մեկ ուրիշը …

Ցեղասպանությունը և առևանգված հայ կանայք



Islamized and tattooed Armenian woman

Իսլամացված և դաջված հայ կանայք,
Օրիենթ իմ Բիլդ, Ամառ, 1927
Օսմանյան կայսրությունում հայ ժողովրդի նկատմամբ իրականացված ցեղասպանության քաղաքականությունն սկսվել է տղամարդկանց ոչնչացմամբ, որին հաջորդել է ազգաբնակչության մնացած մասի մասսայական տեղահանությունը դեպի սիրիական անապատներ: Այս տեղահանություններն արագորեն վերափոխվեցին «մահվան երթերի»: Տեղահանվածների քարավանները հիմնականում բաղկացած էին ծեր տղամարդկանցից, կանանցից և երեխաներից: Բազմաթիվ կանայք ճանապարհին առևանգվում էին օսմանյան բանակի զինվորների, քրդական ավազակախմբերի կամ բեդվինների կողմից. մահվան էր դատապարտված նա, ով կփորձեր դիմադրել նրանց: Տասնյակ հազարավոր կանայք և երեխաներ մահացան անապատների ճանապարհներին, մինչդեռ ուրիշները, խուսափելու համար անարգանքից և բռնությունից, ինքնասպան եղան:

Հայոց ցեղասպանության արդյունքում հազարավոր հայ կանայք առևանգվեցին իրենց ընտանիքներից, սովորաբար տեղահանության ընթացքում կամ գիշերակացի ժամանակ: Բնաջնջման պետական քաղաքականության առաջին փուլում հայ տղամարդկանց մասսայական սպանության կազմակերպումից հետո, օսմանյան կառավարիչներն իրագործեցին ցեղասպանության քաղաքականության հաջորդ կանխամտածված քայլը. Օսմանյան կայսրությունում հայ ազգաբնակչության մնացած մասի տեղահանությունը, այս անգամ արդեն թիրախ դարձնելով ծերերին, կանանց և երեխաներին:

Առևանգված և մուսուլմանական ընտանեկան կյանք ներառված որոշ կանայք ժամանակի ընթացքում մոռացել էին իրենց հայկական ինքնությունն ու մայրենի լեզվով խոսելու ունակությունը: Սիրելիների և սեփական կյանքը փրկելու համար շատ հայ կանայք իրենց կամքին հակառակ մահմեդականություն էին ընդունում: Նրանք ի վերջո օրինական ամուսնանում էին մուսուլման տղամարդկանց հետ, և համաձայն տեղի ցեղային ավանդույթների ստանում էին հատուկ դաջվածքներ: Միջին Արևելքում և իսլամական երկրներում դաջվածքները լայնորեն օգտագործվում են որպես թալիսմաններ, և այն կրողները հավատում են, որ իրենց վրա նկարված նշանները մոգական ուժ ունեն: Այս դաջվածքները հաճախ կետերի կամ փոքրիկ «x»ի տեսք ունեին և պայմանավորում են հովանավորչություն, ուժ կամ պտղաբերություն: Այս նոր նշանները ներկայացնում էին կանանց նոր պատկանելիությունը, և նշում էին նրանց կյանքում կատարված փոփոխությունը:

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո բազմաթիվ հայկական կազմակերպություններ և օտարազգի միսիոներներ օգնեցին կանանց և երեխաներին ազատվել իրենց գերողներից: Այս փրկարար առաքելությունները վերածվեցին մեծածավալ գործողությունների, որոնք լի էին վտանգներով: Մասնավորապես դանիացի միսիոներուհի Կ. Եփփեն, համագործակցելով արաբական աշիրաթների առաջնորդների հետ, մինչև 1928թ. մուսուլման գերողներից կարողացավ փրկել 2000 հայ կին և երեխա: Նրա օգնությամբ մի շարք վայրերում հիմնվեցին այրիանոցներ, ուր ապաստան գտան դաժան չարչարանքների զոհ դարձած բազմաթիվ հայ կանայք:

Շատ կամավորներ իրենց կյանքով վճարեցին փրկարարական աշխատանքներին մասնակցելու համար, և շատ հայ կանայք մահացան փախուստի փորձ կատարելու ընթացքում:

Հայ կանանց և երեխաների առևանգումներն ու նրանց փրկելու հետագա ջանքերը 20րդ դարի սկզբին հայ ժողովրդի նկատմամբ Օսմանյան կառավարության իրականացրած ցեղասպանության քաղաքականության ամենաողբերգական և դրամատիկ էջերից է:



Դալիդա Խախամյան, Հալեպի մոտ գտնվող արաբական Ռաքքա գյուղում սպասավոր, վաղ 1920-ականներ,
Մխիթարյանների հավաքածու, Վենետիկ



Բեդվինների կողմից առևանգված հայ աղջիկ, Հուշամատյան Մեծ Եղեռնի, Բեյրութ, 1965
Armenian Review, Spring/Summer, 1992, Vol. 45, No. 1-2/177-178, P. 156, Fig. 93



Հայուհի Վարդանյան,(ձախ կաղմում նստած), բռնի ամուսնացված բեդվինի հետ, Ա. Ս. Բարոնիգյանի լուսանկար
Lossnitzgrund/Kotzschenbroda in Sachsen: Armenisches Hilfskomitee e. V., 1928
Armenian Review, Spring/Summer, 1992, Vol. 45, No. 1-2/177-178, P. 156, Fig. 94



Իսլամացված և դաջված հայ կին, Կարեն Եփփե ալբոմ,1920-ականներ, ՀՑԹԻ հավաքածու



Եփրատ գետի մոտ փրկված հայ կանայք, 1919, Հայոց ազգային արխիվի հավաքածու



Լ. Բիլաջյան, 17 տարեկան, Այնթափից, Նուբարյան գրադարանի հավաքածու, Փարիզ



Դաջված հայ կին Սիրիայում, Կարեն Եփփե ալբոմ, 1920-ականներ, ՀՑԹԻ հավաքածու



Մարայ Բիսնինյան, 20 տարեկան,Նուբարյան գրադարանի հավաքածու, Փարիզ



Մելեք, 17 տարեկան, Նուբարյան գրադարանի հավաքածու, Փարիզ



Վիկտորիա Դելիքեշիշյան, 18 տարեկան, Քղեցի, Նուբարյան գրադարանի հավաքածու, Փարիզ



Գուրջի, 16 տարեկան, Նուբարյան գրադարանի հավաքածու, Փարիզ



Օվսաննա Հակոբյան, 20 տարեկան, տվյալներ անձնական հոդվածից, Նուբարյան գրադարանի հավաքածու, Փարիզ



Աննիգ Բարուգյան, 19 տարեկան, Նուբարյան գրադարանի հավաքածու, Փարիզ



Աստղիկ, 16 տարեկան, Ուրֆայից, Նուբարյան Գրադարանի հավաքածու, Փարիզ



Խաթուն, 17 տարեկան, Նուբարյան գրադարանի հավաքածու, Փարիզ



Իսլամացված և դաջված հայ կին, Օրիենթ իմ Բիլդ, Պոտսդամ, 1927



Մարիամ Չափարլյան, 27 տարեկան, Մարաշից, Նուբարյան գրադարանի հավաքածու, Փարիզ



Վարդանուշ Խաբեթյան, 25 տարեկան, Քղեցի, Նուբարյան գրադարանի հավաքածու, Փարիզ



Սուլթան, 14 տարեկան, Յենի Շեհիրից, Նուբարյան գրադարանի հավաքածու, Փարիզ



Վիկտորիա, 19 տարեկան, Ադիյամանից, Նուբարյան գրադարանի հավաքածու, Փարիզ



Մուսուլմանական գերությունից փրկված հայ աղջիկներ: Սավանի վրա գրված է` «Մենք սուգի քույրեր ենք», Հայոց Ազգային արխիվի հավաքածու



Փրկված հայ դեռահասների հարսանիք, Դանիական “Gylling” արխիվ



Ազգերի Լիգայի հերթական յոթերորդ նստաշրջան, 1926
«Մերձավոր Արևելքում կանանց և երեխաների պահպանություն»






Լուսանկարների աղբյուներ` Նուբարյան գրադարան, Կարեն Եփփե ալբոմ, ՀՑԹԻ, Հայոց ազգային արխիվ, Օրիենթ իմ Բիլդ, Պոտսդամ, Դանիական “Gylling” արխիվ, Միսակ Քելեշյան, Ազգերի լիգա





ՀԵՏԵՎԵ՝Ք ՄԵԶ



ՎԻՐՏՈՒԱԼ ԹԱՆԳԱՐԱՆ

ԼԵՄԿԻՆԻ ԿՐԹԱԹՈՇԱԿ

Lemkin
ՀՑԹԻ ՄԵԿՆԱՐԿՈՒՄ Է
2018Թ. ՌԱՖԱՅԵԼ ԼԵՄԿԻՆԻ
ԱՆՎԱՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԹՈՇԱԿԸ

ՀԱՏՈՒԿ ՆԱԽԱԳԻԾ

100photo
100 ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՉԱԿԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ


ԺԱՄԱՆԱԿԱՎՈՐ ՑՈՒՑԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

brand book
Ժամանակավոր ցուցադրություններ՝ Հայոց ցեղասպանության թեմայով
Հայոց ցեղասպանության թեմային նվիրված տարբեր խորագրերով ժամանակավոր ցուցադրությունները շահեկանորեն կնպաստեն հայկական ու միջազգային լսարաններում սույն թեման խոր և հանգամանալի ներկայացնելուն, կծառայեն կրթադաստիարակչական նպատակների:

ՀԻՇԻ՛Ր

remember
Միքայել Ֆրենկյուլյան, սովորել է Ամերիկայի Օբերլին քոլեջում: Եղել է Սեբաստիայի Ամերիկյան քոլեջի պրոֆեսոր: 1915 թ. ձերբակալվել է, այնուհետև սպանվել: Հայոց ցեղասպանության զոհ:

Հայոց ցեղասպանության ուսումնասիրության միջազգային հանդես  

Հայոց ցեղասպանության ուսումնասիրության միջազգային հանդես

Հայաստան, Երևան, 0028
Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր
Հեռ.: (374 10) 39 09 81
Ֆաքս: (374 10) 39 10 41
    2007-2016 © Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտ     Էլ.հասցե: info@genocide-museum.am